{"id":121506,"date":"2020-07-17T15:27:26","date_gmt":"2020-07-17T13:27:26","guid":{"rendered":"https:\/\/sdk.mk\/?p=121506"},"modified":"2020-07-17T15:27:26","modified_gmt":"2020-07-17T13:27:26","slug":"pse-disa-paciente-te-moshuar-sherohen-kurse-disa-te-rinj-vdesin-inxhinieret-gjentike-dhe-bioteknologjike-ne-asham-jane-afer-gjetjes-se-nentipeve-dhe-mutacioneve-te-koronavirusit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/histori-te-parrefyera\/pse-disa-paciente-te-moshuar-sherohen-kurse-disa-te-rinj-vdesin-inxhinieret-gjentike-dhe-bioteknologjike-ne-asham-jane-afer-gjetjes-se-nentipeve-dhe-mutacioneve-te-koronavirusit\/","title":{"rendered":"PSE DISA PACIENT\u00cb T\u00cb MOSHUAR SH\u00cbROHEN, KURSE DISA T\u00cb RINJ VDESIN, INXHINIER\u00cbT GJENTIK\u00cb DHE BIOTEKNOLOGJIK\u00cb N\u00cb ASHAM JAN\u00cb AF\u00cbR GJETJES S\u00cb N\u00cbNTIPEVE DHE MUTACIONEVE T\u00cb KORONAVIRUSIT"},"content":{"rendered":"<div class=\"f52428582a4b906b2d2e2a7d733c7d27\" data-index=\"7\" style=\"float: none; margin:10px 0 10px 0; text-align:center;\">\n<!-- MSP Ads Asynchronous JS Tag - Generated with Revive Adserver v5.4.1 -->\r\n<ins data-revive-zoneid=\"167\" data-revive-id=\"060fdb01f6430ec164d3519234aa4967\"><\/ins>\r\n<script async src=\"\/\/panel.ads.com.mk\/www\/delivery\/asyncjs.php\"><\/script>\n<\/div>\n<p>Qendra p\u00ebr inxhinieri gjenetike dhe bioteknologji \u201cGjorgji Evremov\u201d n\u00eb ASHAM, n\u00ebn udh\u00ebheqjen e profesorit t\u00eb Fakultetit t\u00eb farmaceutik\u00ebs n\u00eb Shkup Aleksandar Dimovski \u00ebsht\u00eb n\u00eb prag t\u00eb rezultateve t\u00eb para mbi funksionimin e koronavirusit te pacient\u00ebt e grupeve t\u00eb ndryshme, t\u00eb cil\u00ebt poashtu kan\u00eb pasoja t\u00eb ndryshme. Q\u00ebllimi \u00ebsht\u00eb t\u00eb arrihet sa m\u00eb shpejt te nj\u00eb ila\u00e7, i cili do t\u2019i zbus\u00eb gjendjet e r\u00ebnda q\u00eb \u00e7ojn\u00eb drejt vdekjes. T\u00eb dh\u00ebnat q\u00eb kjo Qend\u00ebr mbledh d\u00ebrgohen n\u00eb baz\u00ebn bot\u00ebrore t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb t\u00eb gjendet sa m\u00eb shpejt t\u00eb jet\u00eb e mundur vaksina kund\u00ebr k\u00ebtij virusi.<\/p>\n<p>Akademiku Dimovski thot\u00eb se p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb historin\u00eb e mjek\u00ebsis\u00eb bot\u00ebrore, jan\u00eb gjeneruar kaq shum\u00eb t\u00eb dh\u00ebna.<\/p>\n<p>\u201cSa i p\u00ebrket infektimit me COVID, ne fillimisht nuk kishim planifikuar t\u00eb futemi n\u00eb diagnostik\u00eb, \u00a0kishim synimin q\u00eb t\u00eb ofronim di\u00e7ka p\u00ebr nga aspekti hulumtues. Mir\u00ebpo, kapaciteti i kufizuar i testimeve b\u00ebri q\u00eb t\u00eb duhej t\u00eb merrnim nj\u00eb pjes\u00eb nga barra e Institutit t\u00eb sh\u00ebndetit publik. Gjat\u00eb muajve t\u00eb fundit kemi b\u00ebr\u00eb diagnostik\u00eb rutinore p\u00ebr pranin\u00eb e virusit, gj\u00eb e cila na merr nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb konsiderueshme t\u00eb koh\u00ebs, pasi ve\u00e7 k\u00ebsaj, b\u00ebjm\u00eb dhe 200 teste n\u00eb dit\u00eb. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr teste nga pacient\u00eb t\u00eb cil\u00ebt kryesisht ndodhen jasht\u00eb Shkupit. Ne b\u00ebjm\u00eb gjithashtu skriningun e kopshteve n\u00eb Shkup, si dhe testet e para e t\u00eb dyta p\u00ebr lirimin e njer\u00ebzve q\u00eb kan\u00eb pasur kontakt me t\u00eb infektuar\u201d, thot\u00eb Dimovski.<\/p>\n<div id=\"attachment_120231\" style=\"width: 660px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/aleksandar-dimovski-8932983289.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-120231\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-120231 size-large\" src=\"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/aleksandar-dimovski-8932983289-650x341.jpg\" alt=\"\" width=\"650\" height=\"341\" srcset=\"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/aleksandar-dimovski-8932983289-650x341.jpg 650w, https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/aleksandar-dimovski-8932983289-250x131.jpg 250w, https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/aleksandar-dimovski-8932983289-400x210.jpg 400w, https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/aleksandar-dimovski-8932983289-768x403.jpg 768w, https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/aleksandar-dimovski-8932983289-150x79.jpg 150w, https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/aleksandar-dimovski-8932983289.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 650px) 100vw, 650px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-120231\" class=\"wp-caption-text\">\u201eNe fillimisht nuk kishim planifikuar t\u00eb futemi n\u00eb diagnostik\u00eb, kishim synimin q\u00eb t\u00eb ofronim di\u00e7ka p\u00ebr nga aspekti hulumtues. Mir\u00ebpo, kapaciteti i kufizuar i testimeve b\u00ebri q\u00eb t\u00eb duhej t\u00eb merrnim nj\u00eb pjes\u00eb nga barra e Institutit t\u00eb sh\u00ebndetit publik.\u201c thot\u00eb akademiku Aleksandar Dimovski (Foto: K. Popov)<\/p><\/div>\n<p>Shum\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme se t\u00eb ndihmuarit e Institutit p\u00ebr testime dhe skriningje \u00ebsht\u00eb hulumturmi i virusit, q\u00eb momentalisht po zhvillohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb dinamike n\u00eb Qendr\u00ebn n\u00eb ASHAM.<\/p>\n<p>Q\u00eb n\u00eb fillim ne propozuam dy projekte gjenerale. Nj\u00ebri do t\u00eb sh\u00ebrbente p\u00ebr t\u00eb sekuencionuar genomet e viruseve q\u00eb ndodhen n\u00eb shtetin ton\u00eb. Meqen\u00ebse kishte disa indikacione mjek\u00ebsore, donim t\u00eb shihnim se nga na vijn\u00eb viruset. S\u00eb dyti, p\u00ebr epidemiolog\u00ebt \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb t\u2019i shohin k\u00ebto subtipe, pasi t\u00eb gjitha viruset RNK jan\u00eb jostabile dhe me koh\u00eb kan\u00eb tendenc\u00ebn p\u00ebr t\u00eb gjeneruar ndryshime brenda vetes, t\u00eb cilat nuk \u00ebsht\u00eb e th\u00ebn\u00eb t\u00eb ken\u00eb ndonj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi klinike, megjithat\u00eb l\u00ebn\u00eb gurm\u00eb. At\u00ebher\u00eb do t\u00eb mund t\u00eb shikoni dhe t\u00eb ndiqni se kush me k\u00eb dhe si \u00ebsht\u00eb lidhur te pacient\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm. Mund t\u00eb shihni se si transmetohet dhe p\u00ebr epidemiolog\u00ebt \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb b\u00ebhet \u201ctrejsing\u201d i m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb ngjitjes s\u00eb virusit dhe krijimit t\u00eb klastereve t\u00eb reja, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb intervenojn\u00eb me masa specifike\u201d, thot\u00eb bashk\u00ebbiseduesi.<\/p>\n<p>Synimi i dyt\u00eb ishte q\u00eb shkenc\u00ebtar\u00ebt t\u00eb shohin se n\u00ebse ekzistojn\u00eb subtipe t\u00eb ndryshme, a mund t\u00eb ken\u00eb manifestim klinik t\u00eb ndrysh\u00ebm nga nj\u00ebri-tjetri. Prandaj te disa individ\u00eb, subtipet fuqizohen nga ndonj\u00eb s\u00ebmundje e leht\u00eb paraparake, disa nga ndonj\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00eb dhe disa n\u00eb var\u00ebsi me reagimin e terapis\u00eb s\u00eb caktuar.<\/p>\n<p>\u201cDisa pacient\u00eb trajtohen me nj\u00eb gj\u00eb, disa t\u00eb tjer\u00eb me di\u00e7ka tjet\u00ebr. Ekzistojn\u00eb subtipe t\u00eb ndryshme dhe n\u00ebse gjejm\u00eb di\u00e7ka t\u00eb vlefshme ,terapia mund t\u00eb b\u00ebhet m\u00eb individuale dhe e niveluar, sipas pacientit. Ky ishte q\u00ebllimi i k\u00ebtij projekti\u201d, thot\u00eb bashk\u00ebbiseduesi. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pun\u00eb e vazhdueshme p\u00ebr njer\u00ebzit e shkenc\u00ebs n\u00eb Qendr\u00ebn \u201cGjorgji Efremov\u201d.<\/p>\n<p>\u201cTani jemi n\u00eb faz\u00ebn e mbledhjes s\u00eb mostave. Ky \u00ebsht\u00eb menduar si nj\u00eb projekt i ASHAM, por \u00ebsht\u00eb folur dhe me Klinik\u00ebn infektive dhe Institutin p\u00ebr sh\u00ebndet publik. Merrem mostrat specifike t\u00eb cilat mund t\u00eb na japin p\u00ebrgjigjet e pyetjeve tona. Ne jemi gati dhe mendoj se p\u00ebr disa jav\u00eb do t\u00eb mund t\u00eb sekuencionojm\u00eb 100-200 genom\u00eb dhe t\u00eb gjejm\u00eb p\u00ebrgjigjet. Nj\u00eb gj\u00eb tjet\u00ebr q\u00eb duam t\u00eb shohim \u00ebsht\u00eb \u2013 n\u00ebse me kalimin e koh\u00ebs nj\u00eb klaster i caktuar muton dhe se cila \u00ebsht\u00eb shkalla e mutacionit n\u00eb popullsin\u00eb ton\u00eb.<\/p>\n<p>Ndoshta n\u00eb vetvete numri i mostrave nuk mjafton, por e konsideruam t\u00eb nevojshme, duke pasur kapacietetin q\u00eb kemi, t\u00eb kontribuojm\u00eb te baza bot\u00ebrore e t\u00eb dh\u00ebnave. Sa m\u00eb shum\u00eb t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb mblidhen, aq m\u00eb t\u00eb sigurta dalin provat\u201d, shprehet i bindur profesor doktor Dimovski.<\/p>\n<p><em>NE DUAM T\u00cb ARRIJM\u00cb P\u00cbR 3 MUAJ DI\u00c7KA Q\u00cb ZAKONISHT MJEK\u00cbSIS\u00cb I \u00cbSHT\u00cb DASHUR DEKADA P\u00cbR TA ARRITUR. P\u00cbR FAT T\u00cb KEQ DUHET T\u00cb KEMI PAK DURIM. E V\u00cbRTETA \u00cbSHT\u00cb SE GJITH\u00c7KA PO SHKON SHUM\u00cb SHPEJT \u2013 ASNJ\u00cbHER\u00cb N\u00cb HISTORIN\u00cb E MJEK\u00cbSIS\u00cb NUK JAN\u00cb GJENERUAR KAQ SHUM\u00cb T\u00cb DH\u00cbNA P\u00cbR NJ\u00cb S\u00cbMUNDJE DHE NUK KA EKZISTUAR NJ\u00cb AMBIVALENC\u00cb KAQ E MADHE RRETH INTERPRETIMIT T\u00cb TYRE.<\/em><\/p>\n<p>Ekziston nj\u00eb baz\u00eb bot\u00ebrore t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave, ku mblidhen t\u00eb dh\u00ebna nga t\u00eb gjitha shtetet e bot\u00ebs dhe m\u00eb pas gjenerohen ndryshme specifike t\u00eb pararashikueshme , t\u00eb cilat mund t\u00eb ken\u00eb ndikim pozitiv n\u00eb t\u00eb adhmen sa i p\u00ebrket krijimit t\u00eb vaksinave. P\u00ebr shembull, p\u00ebr gripin, \u00e7do vit kemi vaksin\u00eb t\u00eb re.<\/p>\n<p>\u201cMomentalisht po presim q\u00eb t\u00eb marrim mostrat nga pacient\u00ebt, ato q\u00eb i selektojm\u00eb. \u00cbsht\u00eb e nevojshme q\u00eb k\u00ebto mostra t\u00eb jen\u00eb nga nj\u00eb grup i targetuar pacient\u00ebsh, q\u00eb si\u00e7 ju thash\u00eb kan\u00eb pasqyra t\u00eb ndryshme klinike, q\u00eb jan\u00eb n\u00eb Klinik\u00ebn infektive dhe nuk jan\u00eb testuar te ne, dhe duhet marr\u00eb p.sh. dik\u00eb nga Dibra, dik\u00eb nga Shtipi, dik\u00eb nga Manastiri etj\u2026Epidemiolog\u00ebt jan\u00eb ata q\u00eb duhet t\u00eb na udh\u00ebzojn\u00eb rreth mostrave, t\u00eb na i d\u00ebrgojn\u00eb ato, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ne t\u00eb mund t\u2019i kryjm\u00eb analizat\u201d, thot\u00eb Dimovski.<\/p>\n<p>Di\u00e7ka tjet\u00ebr e r\u00ebnd\u00ebsishme sipas Dimovskit \u00ebsht\u00eb t\u00eb shikohet n\u00ebse virusi q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrhapur n\u00eb familjet e nj\u00ebjta \u00ebsht\u00eb i nj\u00ebjt\u00eb prej para tre muajsh, n\u00ebse ka p\u00ebsuar ndryshime apo jo.<\/p>\n<p>\u201cKemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me n\u00eb viruse t\u00eb tipit t\u00eb viruseve SIDA, hapatit \u2013C, q\u00eb jan\u00eb viruse q\u00eb zgjasin. Ky virus \u00ebsht\u00eb i nj\u00eb tipi tjet\u00ebr. N\u00ebse infektoheni me Hepatit \u2013 C apo SIDA, nuk do t\u00eb mund t\u00eb sh\u00ebroheni asnj\u00ebher\u00eb. Tani kemi ila\u00e7e p\u00ebr trajtim, por ato u shpik\u00ebn pas 30 vjet\u00ebve. Ne duam t\u00eb b\u00ebjm\u00eb p\u00ebr 3 muaj di\u00e7ka q\u00eb mjek\u00ebsis\u00eb normalisht i duhen dekada p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb. Duhet t\u00eb kemi m\u00eb shum\u00eb durim. E v\u00ebrteta \u00ebsht\u00eb se numrat po rriten shum\u00eb shpejt. Nuk mbahet mend n\u00eb historin\u00eb e mjek\u00ebsis\u00eb bot\u00ebrore t\u00eb jen\u00eb gjeneruar kaq shum\u00eb t\u00eb dh\u00ebna dhe ambivalenc\u00eb mbi to\u201d, thot\u00eb Dimovski.<\/p>\n<div id=\"attachment_117721\" style=\"width: 660px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/infektivna-290843843.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-117721\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-117721 size-large\" src=\"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/infektivna-290843843-650x341.jpg\" alt=\"\" width=\"650\" height=\"341\" srcset=\"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/infektivna-290843843-650x341.jpg 650w, https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/infektivna-290843843-250x131.jpg 250w, https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/infektivna-290843843-400x210.jpg 400w, https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/infektivna-290843843-768x403.jpg 768w, https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/infektivna-290843843-150x79.jpg 150w, https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/infektivna-290843843.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 650px) 100vw, 650px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-117721\" class=\"wp-caption-text\">\u201cTani jemi n\u00eb faz\u00ebn e mbledhjes s\u00eb mostave. Ky \u00ebsht\u00eb menduar si nj\u00eb projekt i ASHAM, por \u00ebsht\u00eb folur dhe me Klinik\u00ebn infektive dhe Institutin p\u00ebr sh\u00ebndet publik. K\u00ebshtu merren mostrat specifike t\u00eb cilat mund t\u00eb na japin p\u00ebrgjigjet e pyetjeve tona.\u201d Shpjegon akademiku Dimovski nga Klinika Infektive n\u00eb Shkup (Foto: K. Popov)<\/p><\/div>\n<p>Ai vazhdon t\u00eb shpjegoj\u00eb problemin me viruset RNK, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb koronavirusi. \u201cK\u00ebto viruse RNK jan\u00eb problematike p\u00ebr shkak t\u00eb jostabilitetit t\u00eb tyre dhe prandaj mund t\u00eb krijojn\u00eb problem n\u00eb krijimin e vaksin\u00ebs kund\u00ebr tyre si dhe n\u00eb p\u00ebrcaktimin e terapis\u00eb. Sa i p\u00ebrket terapis\u00eb, kinez\u00ebt reaguan shkum\u00eb shpejt. Provuan gjith\u00e7ka, p\u00ebr grip, p\u00ebr Ebola, p\u00ebr SID\u00cbN dhe shum\u00eb shpejt b\u00ebn dhe studime klinike, prej t\u00eb cilave u doli nj\u00eb efekt minimal. Mjek\u00ebsia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb disiplin\u00eb shum\u00eb konzervative, pasi mbrohet shum\u00eb parimi \u201cn\u00ebse i afrohesh nj\u00eb pacienti, t\u00eb pakt\u00ebn mos b\u00ebj d\u00ebm\u201d, shprehet Dimovski mbi kujdesin e madh q\u00eb kan\u00eb mjek\u00ebt p\u00ebr sa i p\u00ebrket provave t\u00eb ila\u00e7eve p\u00ebr trajtimin e koron\u00ebs.<\/p>\n<p>Sa u p\u00ebrekt numrave, duke pasur pasraysh se disa shtete nuk i regjistrojn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb vdekurit nga koroanvirusi si t\u00eb vdekur nga ky virus, dhe paraqesin numra joreal\u00eb t\u00eb t\u00eb infektuarve, Dimkovski shprehet:<br \/>\n\u201cNe p\u00ebrpiqemi t\u00eb jemi shum\u00eb t\u00eb sinqert\u00eb dhe t\u00eb hapur n\u00eb lidhje me numrat. I ndjekim rekomandimet e Organizat\u00ebs bot\u00ebrore t\u00eb sh\u00ebndetit. Numrat nuk mund t\u2019i fshihni. \u00cbsht\u00eb e qart\u00eb se 10-15 p\u00ebrqind do t\u00eb shkojn\u00eb n\u00eb spital. Nuk mund t\u00eb fshihet fakti se po mbushen spitalet. Kjo p\u00ebrqindje \u00ebsht\u00eb gjithandej n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Qendra p\u00ebr inxhinieri gjenetike dhe bioteknologji \u201cGjorgi Efremov\u201d n\u00eb ASHAM, e cila kryen hulumtim n\u00eb fush\u00ebn e bilologjis\u00eb molekulare dhe inxhinieris\u00eb gjenetike dhe q\u00eb mban nj\u00eb qasje multidiciplniare kundrejt t\u00eb gjitha shkencave natyrore, nga formimi i saj n\u00eb vitin 1986 hulumtimet e saj i ka fokusuar parimisht n\u00eb fush\u00ebn e mjek\u00ebsis\u00eb dhe shkencave biologjike.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb fundit t\u00eb viteve 80 dhe fillimit t\u00eb viteve 90 kemi pasur vizitor\u00eb p\u00ebr trajnim te Qendra jon\u00eb nga gjith\u00eb ish Jugosllavia dhe Evropa. K\u00ebtu b\u00ebhen teste gjenteike t\u00eb cilat sot p\u00ebrdoren jo vet\u00ebm si diagnostike por edhe parashikuese n\u00eb terapi. Nga k\u00ebta njer\u00ebz \u00ebsht\u00eb formuar nj\u00eb grup i trajnuar q\u00eb aktualisht punon n\u00eb shum\u00eb laboratore t\u00eb shtetit duke u marr\u00eb me hulumtime dhe sidomos detektime t\u00eb s\u00ebmundjeve virale.<\/p>\n<p><strong><em>S. K. DELEVSKA<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n\n<div style=\"font-size: 0px; height: 0px; line-height: 0px; margin: 0; padding: 0; clear: both;\"><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qendra p\u00ebr inxhinieri gjenetike dhe bioteknologji \u201cGjorgji Evremov\u201d n\u00eb ASHAM, n\u00ebn udh\u00ebheqjen e profesorit t\u00eb Fakultetit t\u00eb farmaceutik\u00ebs n\u00eb Shkup [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":120232,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mo_disable_npp":"","inline_featured_image":false},"categories":[3085,3087],"tags":[],"imageURL":"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/aleksandar-dimovski-894398439843-650x341.jpg","thumbURL":"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/aleksandar-dimovski-894398439843-250x131.jpg","categoryNames":["Histori t\u00eb parr\u00ebfyera","Maqedonia"],"feature_caption":"Nj\u00ebri nga projektet e ASHAM \u00ebsht\u00eb sekuencionimi i genomeve t\u00eb viruseve q\u00eb ndodhen n\u00eb shtetin ton\u00eb, pasi p\u00ebr epidemiolog\u00ebt \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb shohim subtipet e virusit, mes tjerash q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb b\u00ebhet \u201ctrejsing\u201d i m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb ngjitjes s\u00eb virusit dhe krijimit t\u00eb klastereve t\u00eb reja, q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb intervenojn\u00eb me masa specifike \u2013 Akademik Aleksandar Dimovski nga Qendra p\u00ebr inxhienieri gjenetike dhe bioteknologji \u201cGjorgji Efremov\u201d (Foto: K. Popov)","subtitle":"","views":"27311","source":"Shkup, (SAKAMDAKAZAM.MK)","yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v15.0 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>PSE DISA PACIENT\u00cb T\u00cb MOSHUAR SH\u00cbROHEN, KURSE DISA T\u00cb RINJ VDESIN, INXHINIER\u00cbT GJENTIK\u00cb DHE BIOTEKNOLOGJIK\u00cb N\u00cb ASHAM JAN\u00cb AF\u00cbR GJETJES S\u00cb N\u00cbNTIPEVE DHE MUTACIONEVE T\u00cb KORONAVIRUSIT - \u0421\u0430\u043a\u0430\u043c \u0414\u0430 \u041a\u0430\u0436\u0430\u043c<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/histori-te-parrefyera\/pse-disa-paciente-te-moshuar-sherohen-kurse-disa-te-rinj-vdesin-inxhinieret-gjentike-dhe-bioteknologjike-ne-asham-jane-afer-gjetjes-se-nentipeve-dhe-mutacioneve-te-koronavirusit\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"mk_MK\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"PSE DISA PACIENT\u00cb T\u00cb MOSHUAR SH\u00cbROHEN, KURSE DISA T\u00cb RINJ VDESIN, INXHINIER\u00cbT GJENTIK\u00cb DHE BIOTEKNOLOGJIK\u00cb N\u00cb ASHAM JAN\u00cb AF\u00cbR GJETJES S\u00cb N\u00cbNTIPEVE DHE MUTACIONEVE T\u00cb KORONAVIRUSIT - \u0421\u0430\u043a\u0430\u043c \u0414\u0430 \u041a\u0430\u0436\u0430\u043c\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Qendra p\u00ebr inxhinieri gjenetike dhe bioteknologji \u201cGjorgji Evremov\u201d n\u00eb ASHAM, n\u00ebn udh\u00ebheqjen e profesorit t\u00eb Fakultetit t\u00eb farmaceutik\u00ebs n\u00eb Shkup [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/histori-te-parrefyera\/pse-disa-paciente-te-moshuar-sherohen-kurse-disa-te-rinj-vdesin-inxhinieret-gjentike-dhe-bioteknologjike-ne-asham-jane-afer-gjetjes-se-nentipeve-dhe-mutacioneve-te-koronavirusit\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u0421\u0430\u043a\u0430\u043c \u0414\u0430 \u041a\u0430\u0436\u0430\u043c\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-07-17T13:27:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/aleksandar-dimovski-894398439843.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"420\" \/>\n<meta property=\"fb:app_id\" content=\"2407985809428537\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/#website\",\"url\":\"https:\/\/sdk.mk\/\",\"name\":\"\\u0421\\u0430\\u043a\\u0430\\u043c \\u0414\\u0430 \\u041a\\u0430\\u0436\\u0430\\u043c\",\"description\":\"\\u0417\\u0430 \\u0441\\u043b\\u043e\\u0431\\u043e\\u0434\\u043e\\u0443\\u043c\\u043d\\u0438\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/sdk.mk\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"mk-MK\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/histori-te-parrefyera\/pse-disa-paciente-te-moshuar-sherohen-kurse-disa-te-rinj-vdesin-inxhinieret-gjentike-dhe-bioteknologjike-ne-asham-jane-afer-gjetjes-se-nentipeve-dhe-mutacioneve-te-koronavirusit\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"mk-MK\",\"url\":\"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/aleksandar-dimovski-894398439843.jpg\",\"width\":800,\"height\":420},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/histori-te-parrefyera\/pse-disa-paciente-te-moshuar-sherohen-kurse-disa-te-rinj-vdesin-inxhinieret-gjentike-dhe-bioteknologjike-ne-asham-jane-afer-gjetjes-se-nentipeve-dhe-mutacioneve-te-koronavirusit\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/histori-te-parrefyera\/pse-disa-paciente-te-moshuar-sherohen-kurse-disa-te-rinj-vdesin-inxhinieret-gjentike-dhe-bioteknologjike-ne-asham-jane-afer-gjetjes-se-nentipeve-dhe-mutacioneve-te-koronavirusit\/\",\"name\":\"PSE DISA PACIENT\\u00cb T\\u00cb MOSHUAR SH\\u00cbROHEN, KURSE DISA T\\u00cb RINJ VDESIN, INXHINIER\\u00cbT GJENTIK\\u00cb DHE BIOTEKNOLOGJIK\\u00cb N\\u00cb ASHAM JAN\\u00cb AF\\u00cbR GJETJES S\\u00cb N\\u00cbNTIPEVE DHE MUTACIONEVE T\\u00cb KORONAVIRUSIT - \\u0421\\u0430\\u043a\\u0430\\u043c \\u0414\\u0430 \\u041a\\u0430\\u0436\\u0430\\u043c\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/histori-te-parrefyera\/pse-disa-paciente-te-moshuar-sherohen-kurse-disa-te-rinj-vdesin-inxhinieret-gjentike-dhe-bioteknologjike-ne-asham-jane-afer-gjetjes-se-nentipeve-dhe-mutacioneve-te-koronavirusit\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2020-07-17T13:27:26+00:00\",\"dateModified\":\"2020-07-17T13:27:26+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/#\/schema\/person\/737021aeacbe893f7e2c347186c5c7a1\"},\"inLanguage\":\"mk-MK\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/histori-te-parrefyera\/pse-disa-paciente-te-moshuar-sherohen-kurse-disa-te-rinj-vdesin-inxhinieret-gjentike-dhe-bioteknologjike-ne-asham-jane-afer-gjetjes-se-nentipeve-dhe-mutacioneve-te-koronavirusit\/\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/#\/schema\/person\/737021aeacbe893f7e2c347186c5c7a1\",\"name\":\"\\u0424\\u0458\\u043e\\u043b\\u0430 \\u0417\\u043b\\u0430\\u0442\\u043a\\u0443\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121506"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=121506"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121506\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/120232"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=121506"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=121506"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=121506"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}