{"id":138499,"date":"2021-02-07T09:24:24","date_gmt":"2021-02-07T08:24:24","guid":{"rendered":"https:\/\/sdk.mk\/?p=138499"},"modified":"2021-02-07T09:24:24","modified_gmt":"2021-02-07T08:24:24","slug":"ju-njoftojme-me-semundjet-e-rralla-acidemia-glutarike-tip-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/uncategorized-sq\/ju-njoftojme-me-semundjet-e-rralla-acidemia-glutarike-tip-1\/","title":{"rendered":"JU NJOFTOJM\u00cb ME S\u00cbMUNDJET E RRALLA: ACIDEMIA GLUTARIKE TIP 1"},"content":{"rendered":"<div class=\"f52428582a4b906b2d2e2a7d733c7d27\" data-index=\"7\" style=\"float: none; margin:10px 0 10px 0; text-align:center;\">\n<!-- MSP Ads Asynchronous JS Tag - Generated with Revive Adserver v5.4.1 -->\r\n<ins data-revive-zoneid=\"167\" data-revive-id=\"060fdb01f6430ec164d3519234aa4967\"><\/ins>\r\n<script async src=\"\/\/panel.ads.com.mk\/www\/delivery\/asyncjs.php\"><\/script>\n<\/div>\n<p><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=KOh5V5incWA&amp;list=PLPGcigDEy-qjbp5PqAn9GhcRLTEx3PuVd&amp;index=7\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em><strong>Glutaric acidemia type 1 &#8211; Acidemia glutarike tip 1<\/strong><\/em><\/a><br \/>\nICD E72.3<br \/>\nPrevalenca: e panjohur<\/p>\n<p>Acidemia glutarike tip 1 \u00ebsht\u00eb \u00e7rregullim neurometabolik si pasoj\u00eb e munges\u00ebs apo e mosfunksionimit t\u00eb enzim\u00ebs glutaril koenzim A dehidrogjenaza. Mungesa e k\u00ebsaj enzyme shkakton d\u00ebmtim t\u00eb ganglioneve bazale n\u00eb tru t\u00eb cilat kontrollojn\u00eb l\u00ebvizjen e t\u00ebr\u00eb trupit.<\/p>\n<p>Prevalenca n\u00eb nivel bot\u00ebror vler\u00ebsohet n\u00eb 1 rast n\u00eb 100.000 lindje. AG1 haset m\u00eb shpesh n\u00eb komunitetin e vjet\u00ebr t\u00eb Amish\u00ebve. Neonat\u00ebt n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi nuk tregojn\u00eb shenja t\u00eb s\u00ebmundjes, edhe pse te 75% e f\u00ebmij\u00ebve makrocefalia (rritja e perimetrit t\u00eb kok\u00ebs) \u00ebsht\u00eb prezente qysh n\u00eb lindje, gjithashtu shfaqet hipotonia dhe iritabiliteti.<\/p>\n<p>Kur neonati i mbush 5 dit\u00eb mund t\u00eb b\u00ebhet analiza e gjakut q\u00eb t\u00eb caktohet diagnoza AG1. Gjaku, disa pika, merret nga thembra e foshnj\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00ebse s\u00ebmundja nuk zbulohet herr\u00ebt, kriza akute encefalopatike shfaqet mes 3 dhe 36 muaj, zakonisht e shkaktuar nga temperatura dhe infeksionet, vaksinimi ose operacioni dhe manifestohet me hipotoni, humbjen e aft\u00ebsive motorike dhe konvulsione dhe m\u00eb tutje me d\u00ebmtim dyan\u00ebsh t\u00eb ganglioneve bazale gj\u00eb q\u00eb shoq\u00ebrohet me shtangim dhe l\u00ebvizje e pakontrolluar e muskujve t\u00eb t\u00ebr\u00eb trupit.<\/p>\n<p>Shenjat e kriz\u00ebs metabolike jan\u00eb:<br \/>\nRrefuzim t\u00eb ushqimit ose humbje oreksi<br \/>\nMunges\u00eb energjie<br \/>\nL\u00ebvizje abnormale<br \/>\nVjellje<br \/>\nIritabilitet<br \/>\nFrym\u00ebmarje e v\u00ebshtir\u00ebsuar<br \/>\n\u00cbsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb kur foshnja zhvillon shenja t\u00eb kriz\u00ebs metabolike menj\u00ebher\u00eb ti jepet ndihma mjek\u00ebsore. Mjeku q\u00eb e ndjek s\u00ebmundjen k\u00ebshillon si t\u00eb njihen herr\u00ebt shenjat e kriz\u00ebs.<br \/>\nTrajtimi i acidemis\u00eb glutarike tip 1:<br \/>\nUshqimi<br \/>\nF\u00ebmij\u00ebt q\u00eb diagnostikohen me AG1 udh\u00ebzohen te dietisti i cili i cakton diet\u00eb t\u00eb varfur me proteina. Kjo b\u00ebhet me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb ulet sasia e aminoacideve q\u00eb konsumon f\u00ebmija, sidomos lisina dhe triptofani.<br \/>\nUshqimi q\u00eb p\u00ebrmban shum\u00eb proteina duhet t\u00eb kufizohet, si: mishi, peshku, djathi, vez\u00ebt, arrat, bishtajat.<br \/>\nDietisti do t\u00eb ofroj\u00eb k\u00ebshilla t\u00eb detajuara, pasi q\u00eb foshnj\u00ebs akoma i nevojiten disa nga k\u00ebto produkte p\u00ebr rritje dhe zhvillim t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm.<br \/>\nDh\u00ebnja gji dhe qum\u00ebshti i n\u00ebn\u00ebs gjithashtu duhet t\u00eb ndiqen dhe t\u00eb maten, me k\u00ebshilla nga dietisti. Formulat e qum\u00ebshtit p\u00ebr foshnje p\u00ebrmbajn\u00eb aminoacide t\u00eb cilat duhet t\u00eb kufizohen, prandaj n\u00eb vend t\u00eb formulave standarde f\u00ebmij\u00ebs i jepen formula speciale. Ajo i p\u00ebrmban t\u00eb gjitha vitaminat, mineralet dhe aminoacidet tjera q\u00eb i nevojiten foshnj\u00ebs.<br \/>\nN\u00ebse ky \u00e7rregullim zbulohet me koh\u00eb, te f\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn 6 vje\u00e7, me trajtim adekuat, rreziku p\u00ebr kriz\u00eb encefalopatike \u00ebsht\u00eb m\u00eb i vog\u00ebl. Tek disa pacient\u00eb, hipotonia dhe distonia zhvillohen gradualisht edhe pa kriza encefalopatike.<\/p>\n<p>(radio jingle I njohim s\u00ebmundjet e rralla)<\/p>\n<p>Testimi antenatal mund t\u00eb b\u00ebhet me analiz\u00eb gjentike dhe enzimatike nga biopsia e vileve koriale ose duke e matur nivelin e acidit glutarik n\u00eb l\u00ebngun amniotik te familjet me rrezik t\u00eb madh p\u00ebr k\u00ebt\u00eb s\u00ebmundje. S\u00ebmundja trash\u00ebgohet n\u00eb form\u00eb autosomale recesive, prandaj rekomandohet keshillim gjenetik dhe testim gjenetik.<\/p>\n<p>Terapia e p\u00ebrditshme p\u00ebrfshin diet\u00eb me konsumim t\u00eb nj\u00eb p\u00ebrqindje t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb proteinave. Si suplement n\u00eb ushqim p\u00ebrdoret karnitina, kurse n\u00eb situata akute t\u00eb shkaktuara nga infeksionet aplikohet nj\u00eb protokol i posa\u00e7\u00ebm te i cili m\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi \u00ebsht\u00eb rritja e konsumimit t\u00eb kalorive, t\u00eb nd\u00ebrpritet konsumimi i proteinave natyrore p\u00ebr 24 gjer 48 or\u00eb. Gjat\u00eb k\u00ebtyre krizave suplementimi me L- karnitin\u00eb dyfishohet dhe me kujdes ndiqet bilanci i glukoz\u00ebs, elektroliteve, ureas dhe l\u00ebngjeve n\u00eb organiz\u00ebm, si dhe gj\u00ebndja e m\u00eblqis\u00eb nga ana e nj\u00eb ekipi t\u00eb kualifikuar.<\/p>\n<p>Duke iu p\u00ebrmbajtur rekomandimeve t\u00eb protokoleve n\u00eb raste urgjente parandalohet d\u00ebmtimi i neuroneve dhe distonia sekondare tek f\u00ebmij\u00ebt q\u00eb akoma nuk kan\u00eb kaluar nj\u00eb kriz\u00eb encefalopatike.<\/p>\n<p>N\u00eb qoft\u00eb se dieta p\u00ebrcakothet dhe aplikohet me koh\u00eb dhe rrespektohet protokoli n\u00eb gj\u00ebndje akute nga lindja e f\u00ebmij\u00ebs gjer n\u00eb mosh\u00ebn 6 vje\u00e7are f\u00ebmij\u00ebt zhvillohen pa d\u00ebmtime neurologjike.<\/p>\n\n<div style=\"font-size: 0px; height: 0px; line-height: 0px; margin: 0; padding: 0; clear: both;\"><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Glutaric acidemia type 1 &#8211; Acidemia glutarike tip 1 ICD E72.3 Prevalenca: e panjohur Acidemia glutarike tip 1 \u00ebsht\u00eb \u00e7rregullim [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":138496,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mo_disable_npp":"no","inline_featured_image":false},"categories":[1794],"tags":[],"imageURL":"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/07-Glutarna-atsidurija-tip-1-650x366.png","thumbURL":"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/07-Glutarna-atsidurija-tip-1-250x141.png","categoryNames":["Uncategorized"],"feature_caption":"","subtitle":"","views":"252","source":"\u0421\u043a\u043e\u043f\u0458\u0435, (\u0421\u0410\u041a\u0410\u041c\u0414\u0410\u041a\u0410\u041a\u0410\u0416\u0410\u041c.\u041c\u041a)","yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v15.0 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>JU NJOFTOJM\u00cb ME S\u00cbMUNDJET E RRALLA: ACIDEMIA GLUTARIKE TIP 1 - \u0421\u0430\u043a\u0430\u043c \u0414\u0430 \u041a\u0430\u0436\u0430\u043c<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/uncategorized-sq\/ju-njoftojme-me-semundjet-e-rralla-acidemia-glutarike-tip-1\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"mk_MK\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"JU NJOFTOJM\u00cb ME S\u00cbMUNDJET E RRALLA: ACIDEMIA GLUTARIKE TIP 1 - \u0421\u0430\u043a\u0430\u043c \u0414\u0430 \u041a\u0430\u0436\u0430\u043c\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Glutaric acidemia type 1 &#8211; Acidemia glutarike tip 1 ICD E72.3 Prevalenca: e panjohur Acidemia glutarike tip 1 \u00ebsht\u00eb \u00e7rregullim [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/uncategorized-sq\/ju-njoftojme-me-semundjet-e-rralla-acidemia-glutarike-tip-1\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u0421\u0430\u043a\u0430\u043c \u0414\u0430 \u041a\u0430\u0436\u0430\u043c\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-02-07T08:24:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/07-Glutarna-atsidurija-tip-1.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n<meta property=\"fb:app_id\" content=\"2407985809428537\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/#website\",\"url\":\"https:\/\/sdk.mk\/\",\"name\":\"\\u0421\\u0430\\u043a\\u0430\\u043c \\u0414\\u0430 \\u041a\\u0430\\u0436\\u0430\\u043c\",\"description\":\"\\u0417\\u0430 \\u0441\\u043b\\u043e\\u0431\\u043e\\u0434\\u043e\\u0443\\u043c\\u043d\\u0438\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/sdk.mk\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"mk-MK\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/uncategorized-sq\/ju-njoftojme-me-semundjet-e-rralla-acidemia-glutarike-tip-1\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"mk-MK\",\"url\":\"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/07-Glutarna-atsidurija-tip-1.png\",\"width\":1920,\"height\":1080},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/uncategorized-sq\/ju-njoftojme-me-semundjet-e-rralla-acidemia-glutarike-tip-1\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/uncategorized-sq\/ju-njoftojme-me-semundjet-e-rralla-acidemia-glutarike-tip-1\/\",\"name\":\"JU NJOFTOJM\\u00cb ME S\\u00cbMUNDJET E RRALLA: ACIDEMIA GLUTARIKE TIP 1 - \\u0421\\u0430\\u043a\\u0430\\u043c \\u0414\\u0430 \\u041a\\u0430\\u0436\\u0430\\u043c\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/uncategorized-sq\/ju-njoftojme-me-semundjet-e-rralla-acidemia-glutarike-tip-1\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2021-02-07T08:24:24+00:00\",\"dateModified\":\"2021-02-07T08:24:24+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/#\/schema\/person\/864d4cb4c82a45f771023b00a4aa5176\"},\"inLanguage\":\"mk-MK\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/uncategorized-sq\/ju-njoftojme-me-semundjet-e-rralla-acidemia-glutarike-tip-1\/\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/#\/schema\/person\/864d4cb4c82a45f771023b00a4aa5176\",\"name\":\"Biljana Nestoroska\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/138499"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=138499"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/138499\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/138496"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=138499"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=138499"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=138499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}