{"id":188591,"date":"2023-02-12T20:14:31","date_gmt":"2023-02-12T19:14:31","guid":{"rendered":"https:\/\/sdk.mk\/?p=188591"},"modified":"2023-02-12T20:14:31","modified_gmt":"2023-02-12T19:14:31","slug":"ju-njoftojme-me-semundjet-e-rralla-lupus-eritematoz-sistematik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/maqedonia\/ju-njoftojme-me-semundjet-e-rralla-lupus-eritematoz-sistematik\/","title":{"rendered":"JU NJOFTOJM\u00cb ME S\u00cbMUNDJET E RRALLA: LUPUS ERITEMATOZ SISTEMATIK"},"content":{"rendered":"<div class=\"f52428582a4b906b2d2e2a7d733c7d27\" data-index=\"7\" style=\"float: none; margin:10px 0 10px 0; text-align:center;\">\n<!-- MSP Ads Asynchronous JS Tag - Generated with Revive Adserver v5.4.1 -->\r\n<ins data-revive-zoneid=\"167\" data-revive-id=\"060fdb01f6430ec164d3519234aa4967\"><\/ins>\r\n<script async src=\"\/\/panel.ads.com.mk\/www\/delivery\/asyncjs.php\"><\/script>\n<\/div>\n<p><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=jRaVd8wBHAQ&amp;list=PLPGcigDEy-qgR2zVetKogPsjWUrslN1gR&amp;index=12\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em><strong>Lupus eritematoz sistemik<\/strong><\/em><\/a><br \/>\nICD 10: M32.0 M32.1 M32.8 M32.9<br \/>\nPrevalenca (prevalenca): 1 &#8211; 5\/10.000<\/p>\n<p>Lupusi eritematoz sistemik p\u00ebrkufizohet si nj\u00eb \u00e7rregullim i vazhduesh\u00ebm i sistemit imunitar, n\u00eb t\u00eb cilin qelizat e sistemit imunitar ndikojn\u00eb n\u00eb indet e sh\u00ebndetshme, duke shkaktuar inflamacion dhe d\u00ebmtim t\u00eb indeve. Emri &#8220;lupus eritematoz sistemik&#8221; daton q\u00eb nga fillimi i shekullit t\u00eb nj\u00ebzet\u00eb. &#8220;Sistemik&#8221; do t\u00eb thot\u00eb nj\u00eb sulm n\u00eb shum\u00eb organe. Fjala &#8220;lupus&#8221; vjen nga fjala latine &#8220;ujk&#8221; dhe i referohet skuqjes karakteristike n\u00eb fytyr\u00eb n\u00eb form\u00ebn e nj\u00eb fluture, e cila i ngjan vijave t\u00eb bardha n\u00eb kok\u00ebn e ujkut. &#8220;Erythema&#8221; n\u00eb greqisht do t\u00eb thot\u00eb e kuqe dhe i referohet skuqjes karateristike t\u00eb l\u00ebkur\u00ebs. SLE \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrhapur n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn. S\u00ebmundja \u00ebsht\u00eb m\u00eb e zakonshme tek f\u00ebmij\u00ebt me origjin\u00eb afrikano-amerikane, hispanike, aziatike dhe t\u00eb past\u00ebr amerikane. N\u00eb Evrop\u00eb, SLE shfaqet n\u00eb rreth 1 n\u00eb 2.500 njer\u00ebz dhe rreth 15% e k\u00ebtyre pacient\u00ebve diagnostifikohen para mosh\u00ebs 18 vje\u00e7are.Shfaqja e SLE \u00ebsht\u00eb e rrall\u00eb para mosh\u00ebs 5 vje\u00e7 dhe \u00ebsht\u00eb e pazakont\u00eb para adoleshenc\u00ebs. Kur s\u00ebmundja manifestohet para mosh\u00ebs 18 vje\u00e7, mjek\u00ebt pediat\u00ebr p\u00ebrdorin emra t\u00eb ndrysh\u00ebm: SLE pediatrike, SLE e t\u00eb miturve dhe SLE e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb. M\u00eb shpesh, grat\u00eb s\u00ebmuren n\u00eb mosh\u00ebn kur mund t\u00eb lindin (15-40 vje\u00e7). N\u00eb at\u00eb grup, raporti i grave ndaj burrave \u00ebsht\u00eb 9: 1. Tek f\u00ebmij\u00ebt m\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl, para pubertetit, meshkujt s\u00ebmuren m\u00eb shpesh, dmth. 5 her\u00eb m\u00eb shpesh se femrat.<br \/>\nShkaqet:<br \/>\nLupusi eritematoz sistemik nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb s\u00ebmundje ngjit\u00ebse. Sistemi imunitar prodhon antitrupa q\u00eb sulmojn\u00eb qelizat e vet\u00eb pacientit, sepse ato i konsiderojn\u00eb si t\u00eb huaja.Pason nj\u00eb reagim autoimun q\u00eb shkakton inflamacion, duke prekur organe t\u00eb caktuara,t\u00eb tilla si ky\u00e7et, veshkat ose l\u00ebkur\u00ebn. Ato pjes\u00eb t\u00eb trupit q\u00eb preken b\u00ebhen t\u00eb ndjeshme, t\u00eb kuqe, t\u00eb nxehta dhe t\u00eb fryra.Kur shenjat e inflamacionit jan\u00eb t\u00eb pranishme p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb rasti me pacient\u00ebt me SLE, mund t\u00eb ndodh\u00eb d\u00ebmtimi i indeve, duke ndikuar n\u00eb funksionimin normal t\u00eb tyre. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, q\u00ebllimi kryesor i trajtimit t\u00eb SLE \u00ebsht\u00eb zvog\u00eblimi i inflamacionit.<\/p>\n<p><strong>Faktoret e rrezikut:<\/strong><br \/>\nKombinimi i faktor\u00ebve t\u00eb rrezikut trash\u00ebgues dhe mjedisor \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb gjeneron nj\u00eb p\u00ebrgjigje jonormale imune. Ekzistojn\u00eb disa faktor\u00eb q\u00eb mund t\u00eb shkaktojn\u00eb SLE, duke p\u00ebrfshir\u00eb \u00e7ekuilibrin hormonal gjat\u00eb pubertetit, stresin dhe faktor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm mjedisor\u00eb &#8211; infeksionet virale, ekspozimi n\u00eb diell ose disa antikonvulsant, hydralazine, procainamide ose izoniazid. Aktualisht nuk ka asnj\u00eb test gjenetik p\u00ebr k\u00ebt\u00eb s\u00ebmundje dhe as nuk mund t\u00eb parandalohet, por \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb q\u00eb tashm\u00eb e ka k\u00ebt\u00eb s\u00ebmundje t\u00eb mbrohet nga ekspozimi n\u00eb diell, infeksionet virale, stresi apo medikamente t\u00eb caktuara.<\/p>\n<p><strong>Simptomat:<\/strong><br \/>\nN\u00eb shumic\u00ebn e situatave, s\u00ebmundja fillon ngadal\u00eb dhe simptomat shtohen n\u00eb jav\u00ebt n\u00eb vazhdim, muaj apo edhe vite. Nd\u00ebr simptomat fillestare m\u00eb t\u00eb zakonshme tek f\u00ebmij\u00ebt me SLE jan\u00eb humbja e oreksit dhe humbja e pashpjegueshme e pesh\u00ebs. Shum\u00eb f\u00ebmij\u00eb me k\u00ebt\u00eb s\u00ebmundje mund t\u00eb ken\u00eb ethe t\u00eb vazhdueshme ose t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritura. Me kalimin e koh\u00ebs shfaqen simptoma specifike, t\u00eb shkaktuara nga d\u00ebmtimi i nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb organeve. Lezionet shpesh ndodhin n\u00eb mukoz\u00eb dhe l\u00ebkur\u00eb, t\u00eb cilat mund t\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb disa lloje skuqjesh, fotondjeshm\u00ebri ose ul\u00e7era n\u00eb goj\u00eb ose n\u00eb hund\u00eb. Madje mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb r\u00ebnie t\u00eb flok\u00ebve apo n\u00eb zbardhjen e ngjyr\u00ebs s\u00eb duarve, nga e kuqja n\u00eb t\u00eb bardh\u00eb dhe blu n\u00eb rast ekspozimi ndaj t\u00eb ftohtit. Mund t\u00eb shfaqen simptoma t\u00eb tjera,t\u00eb tilla si \u00ebnjtje dhe ngurt\u00ebsi e ky\u00e7eve, anemi, dhimbje muskujsh, konvulsione, dhimbje gjoksi, dhimbje koke, mavijosje p\u00ebr shkak t\u00eb goditjeve t\u00eb lehta.<\/p>\n<p><strong>Diagnoza:<\/strong><br \/>\nDiagnoza e SLE vendoset n\u00eb baz\u00eb t\u00eb nj\u00eb kombinimi t\u00eb simptomave, shenjave dhe analizave laboratorike, pasi t\u00eb jet\u00eb konstatuar se nuk b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr s\u00ebmundje tjet\u00ebr. \u00cbsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb diagnoz\u00eb e shpejt\u00eb, sepse jo t\u00eb gjitha shenjat dhe simptomat jan\u00eb gjithmon\u00eb t\u00eb pranishme. Simptomat dhe shenjat e zakonshme t\u00eb lupusit p\u00ebrfshijn\u00eb: &#8211; lodhje ose ndjenj\u00eb e lodhjes; &#8211; temperatura e ul\u00ebt; -humbja e oreksit; -dhimbje t\u00eb nyjve; -dhimbje muskulore; -r\u00ebnia e flok\u00ebve (alopecia); -artriti; -ulcerat e goj\u00ebs dhe hund\u00ebs; -skuqja e fytyr\u00ebs (&#8220;skuqja e flutur\u00ebs&#8221;); -ndjeshm\u00ebri e pazakont\u00eb ndaj drit\u00ebs s\u00eb diellit (fotosensitiviteti); -dhimbje gjoksi e shkaktuar nga inflamacioni i mukoz\u00ebs q\u00eb rrethon mushk\u00ebrit\u00eb (pleurit) dhe zemr\u00ebn (perikardit) dhe -qarkullim i dob\u00ebt n\u00eb gishtat e duarve dhe k\u00ebmb\u00ebve n\u00eb ekspozim ndaj t\u00eb ftohtit (fenomeni Raynaud). Testet laboratorike mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb dobishme n\u00eb diagnostikimin e SLE dhe gjetjen e organeve t\u00eb brendshme t\u00eb prekura.P\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar toleranc\u00ebn e barnave, ashpersin\u00eb e s\u00ebmundjes dhe p\u00ebr tu ndjekur ecuria e s\u00ebmundjes, rekomandohen analiza t\u00eb rregullta t\u00eb gjakut dhe urin\u00ebs.<\/p>\n<p><strong>Mjekimi:<\/strong><br \/>\nDeri m\u00eb tani nuk \u00ebsht\u00eb identifikuar asnj\u00eb trajtimin specifik p\u00ebr SLE, prandaj trajtimi synon t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsoj\u00eb simptomat dhe shenjat e s\u00ebmundjes, t\u00eb parandaloj\u00eb komplikimet dhe d\u00ebmtimet e p\u00ebrhershme q\u00eb ndodhin n\u00eb inde dhe organe. N\u00eb shum\u00eb raste, kur b\u00ebhet diagnoza, s\u00ebmundja \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb aktive. \u00cbsht\u00eb n\u00eb faz\u00eb q\u00eb k\u00ebrkon dh\u00ebnien e dozave t\u00eb larta t\u00eb barnave p\u00ebr t\u00eb parandaluar d\u00ebmtimin e organeve. N\u00eb shum\u00eb f\u00ebmij\u00eb, trajtimi \u00ebsht\u00eb efektiv n\u00eb kontrollin e acarimeve dhe madje b\u00ebhet i panevojsh\u00ebm kur s\u00ebmundja shkon n\u00eb remision. Deri m\u00eb sot, asnj\u00eb ila\u00e7 nuk \u00ebsht\u00eb miratuar p\u00ebr trajtimin e f\u00ebmij\u00ebve me SLE. P\u00ebr shkak se shumica e simptomave shkaktohen nga inflamacioni, trajtimi synon t\u00eb zvog\u00ebloj\u00eb inflamacionin dhe p\u00ebrdoren pes\u00eb lloje barnash: antiinflamator\u00eb josteroid\u00eb, antimalarial\u00eb, kortikosteroide, barna biologjike dhe jo biologjike.<\/p>\n\n<div style=\"font-size: 0px; height: 0px; line-height: 0px; margin: 0; padding: 0; clear: both;\"><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lupus eritematoz sistemik ICD 10: M32.0 M32.1 M32.8 M32.9 Prevalenca (prevalenca): 1 &#8211; 5\/10.000 Lupusi eritematoz sistemik p\u00ebrkufizohet si nj\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":188592,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mo_disable_npp":"no","inline_featured_image":false},"categories":[3087],"tags":[],"imageURL":"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/12-Systemic-lupus-erythematosus-1-650x366.png","thumbURL":"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/12-Systemic-lupus-erythematosus-1-250x141.png","categoryNames":["Maqedonia"],"feature_caption":"","subtitle":"","views":"1501","source":"\u0421\u043a\u043e\u043f\u0458\u0435, (\u0421\u0410\u041a\u0410\u041c\u0414\u0410\u041a\u0410\u0416\u0410\u041c.\u041c\u041a)","yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v15.0 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>JU NJOFTOJM\u00cb ME S\u00cbMUNDJET E RRALLA: LUPUS ERITEMATOZ SISTEMATIK - \u0421\u0430\u043a\u0430\u043c \u0414\u0430 \u041a\u0430\u0436\u0430\u043c<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/maqedonia\/ju-njoftojme-me-semundjet-e-rralla-lupus-eritematoz-sistematik\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"mk_MK\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"JU NJOFTOJM\u00cb ME S\u00cbMUNDJET E RRALLA: LUPUS ERITEMATOZ SISTEMATIK - \u0421\u0430\u043a\u0430\u043c \u0414\u0430 \u041a\u0430\u0436\u0430\u043c\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Lupus eritematoz sistemik ICD 10: M32.0 M32.1 M32.8 M32.9 Prevalenca (prevalenca): 1 &#8211; 5\/10.000 Lupusi eritematoz sistemik p\u00ebrkufizohet si nj\u00eb [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/maqedonia\/ju-njoftojme-me-semundjet-e-rralla-lupus-eritematoz-sistematik\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u0421\u0430\u043a\u0430\u043c \u0414\u0430 \u041a\u0430\u0436\u0430\u043c\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-02-12T19:14:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/12-Systemic-lupus-erythematosus-1.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"900\" \/>\n<meta property=\"fb:app_id\" content=\"2407985809428537\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/#website\",\"url\":\"https:\/\/sdk.mk\/\",\"name\":\"\\u0421\\u0430\\u043a\\u0430\\u043c \\u0414\\u0430 \\u041a\\u0430\\u0436\\u0430\\u043c\",\"description\":\"\\u0417\\u0430 \\u0441\\u043b\\u043e\\u0431\\u043e\\u0434\\u043e\\u0443\\u043c\\u043d\\u0438\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/sdk.mk\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"mk-MK\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/maqedonia\/ju-njoftojme-me-semundjet-e-rralla-lupus-eritematoz-sistematik\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"mk-MK\",\"url\":\"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/12-Systemic-lupus-erythematosus-1.png\",\"width\":1600,\"height\":900},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/maqedonia\/ju-njoftojme-me-semundjet-e-rralla-lupus-eritematoz-sistematik\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/maqedonia\/ju-njoftojme-me-semundjet-e-rralla-lupus-eritematoz-sistematik\/\",\"name\":\"JU NJOFTOJM\\u00cb ME S\\u00cbMUNDJET E RRALLA: LUPUS ERITEMATOZ SISTEMATIK - \\u0421\\u0430\\u043a\\u0430\\u043c \\u0414\\u0430 \\u041a\\u0430\\u0436\\u0430\\u043c\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/maqedonia\/ju-njoftojme-me-semundjet-e-rralla-lupus-eritematoz-sistematik\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2023-02-12T19:14:31+00:00\",\"dateModified\":\"2023-02-12T19:14:31+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/#\/schema\/person\/864d4cb4c82a45f771023b00a4aa5176\"},\"inLanguage\":\"mk-MK\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/maqedonia\/ju-njoftojme-me-semundjet-e-rralla-lupus-eritematoz-sistematik\/\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/#\/schema\/person\/864d4cb4c82a45f771023b00a4aa5176\",\"name\":\"Biljana Nestoroska\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188591"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=188591"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188591\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/188592"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=188591"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=188591"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=188591"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}