{"id":93810,"date":"2019-07-25T15:20:44","date_gmt":"2019-07-25T13:20:44","guid":{"rendered":"https:\/\/sdk.mk\/?p=93810"},"modified":"2019-07-25T15:20:44","modified_gmt":"2019-07-25T13:20:44","slug":"arsimi-nuk-eshte-i-gatshem-te-nise-me-inkluzionin-e-femijeve-me-pengesa-ne-zhvillim-nga-viti-i-ri-shkollor-thote-avokati-i-popullit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/histori-te-parrefyera\/arsimi-nuk-eshte-i-gatshem-te-nise-me-inkluzionin-e-femijeve-me-pengesa-ne-zhvillim-nga-viti-i-ri-shkollor-thote-avokati-i-popullit\/","title":{"rendered":"ARSIMI NUK \u00cbSHT\u00cb I GATSH\u00cbM T\u00cb NIS\u00cb ME INKLUZIONIN E F\u00cbMIJ\u00cbVE ME PENGESA N\u00cb ZHVILLIM NGA VITI I RI SHKOLLOR, THOT\u00cb AVOKATI  I POPULLIT"},"content":{"rendered":"<div class=\"f52428582a4b906b2d2e2a7d733c7d27\" data-index=\"7\" style=\"float: none; margin:10px 0 10px 0; text-align:center;\">\n<!-- MSP Ads Asynchronous JS Tag - Generated with Revive Adserver v5.4.1 -->\r\n<ins data-revive-zoneid=\"167\" data-revive-id=\"060fdb01f6430ec164d3519234aa4967\"><\/ins>\r\n<script async src=\"\/\/panel.ads.com.mk\/www\/delivery\/asyncjs.php\"><\/script>\n<\/div>\n<p>Avokati i popullit d\u00ebrgoi mendim me propozime dhe konstatime p\u00ebr Propozim-ligjin p\u00ebr arsim fillor drejt ministrit t\u00eb arsimit dhe shkenc\u00ebs Arb\u00ebr Ademi, ku thuhet se n\u00ebse nuk plot\u00ebsohen propozimet dhe konstatimet themelore do t\u00eb kemi p\u00ebrs\u00ebri nj\u00eb inkluzion i cili do t\u00eb ekzistoj\u00eb vet\u00ebm n\u00eb teori ligjore, pa pasur mund\u00ebsi p\u00ebr implementim.<\/p>\n<p>Propozim-ligji p\u00ebr arsim fillor m\u00eb 18 korrik u lexua p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb nga Komisioni parlamentar p\u00ebr arsim dhe sport dhe shkaktoi mjaft reagime q\u00eb kur profesor\u00ebt e Institutit p\u00ebr edukim dhe rehabilitim special (defektologji) n\u00eb Fakultetin filozofik n\u00eb Shkup, muajin e kaluar reaguan me let\u00ebr t\u00eb hapur duke kritikuar faktin se nuk kishin qen\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb p\u00ebrgatitjen e Ligjit t\u00eb ri.<\/p>\n<p>\u201cAjo q\u00eb na shqet\u00ebson m\u00eb tep\u00ebr \u00ebsht\u00eb q\u00eb Propozim-ligji hyri n\u00eb procesin parlamentar n\u00eb pritje t\u00eb miratimit, por ne nuk kemi par\u00eb asgj\u00eb konkrete n\u00eb lidhje me implementimin e tij. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se n\u00ebse Ligji miratohet dhe si pasoj\u00eb do t\u00eb vlej\u00eb deri vitin tjet\u00ebr, pyetja \u00ebsht\u00eb: \u201cA jemi me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm q\u00eb t\u00eb veprojm\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb inkluzive?\u201d thot\u00eb z\u00ebvend\u00ebs avokati i popullit Vaska Bajramovska-Mustafa p\u00ebr SAKAMDAKAZAM.MK.<\/p>\n<p>Ajo thot\u00eb se inkluzioni n\u00ebnkupton nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe sigurim kushteve t\u00eb qasjes s\u00eb duhur dhe at\u00eb q\u00eb e k\u00ebrkon shum\u00eb Konvencioni p\u00ebr t\u00eb drejtat e personave me pengesa n\u00eb zhvillim, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrshtatje e drejt\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb aspekt t\u00eb krijimit t\u00eb kushteve p\u00ebr t\u00eb par\u00eb funksionalitetin e f\u00ebmij\u00ebs, e jo pengesat e tij, \u00e7do f\u00ebmije i duhet siguruar mund\u00ebsia p\u00ebr nj\u00eb qasje n\u00eb arsim dhe nj\u00eb ndihm\u00eb e p\u00ebrshtatshme p\u00ebr gjendjen e tij q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb i barabart\u00eb me t\u00eb tjer\u00ebt. Sinqerisht, ne presim dhe shpresojm\u00eb q\u00eb Ministria e arsimit dhe shkenc\u00ebs t\u00eb vazhdoj\u00eb me pozicionimin e deritanish\u00ebm ndaj k\u00ebsaj \u00e7\u00ebshtjeje si ndaj arsimit fillor, ashtu dhe ndaj atij t\u00eb mes\u00ebm. Ne kemi b\u00ebr\u00eb disa hetime edhe n\u00eb institucionet parashkollore, fillore dhe arsimin e mes\u00ebm, ku kemi v\u00ebrtetuar se ne flasim vet\u00ebm formalisht p\u00ebr nj\u00eb inkluzion, por n\u00eb praktik\u00eb kemi nj\u00eb p\u00ebrjashtim total t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve me pengesa si dhe nj\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb paarsimuar i cili nuk do t\u00eb mund t\u00eb ishte ndihm\u00eb p\u00ebr \u00e7do f\u00ebmij\u00eb. Konvencioni i t\u00eb drejtave t\u00eb f\u00ebmij\u00ebs v\u00ebrteton se t\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebt jan\u00eb t\u00eb barabart\u00eb\u201d, thot\u00eb Bajramovska-Mustafa.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr v\u00ebrejtjet, Avokati i Popullit reagoi edhe p\u00ebr nenin 15\/2 t\u00eb Propozim-ligjit ku thuhet se ekipin inkluziv t\u00eb shkoll\u00ebs e p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb pedagogu, gjegj\u00ebsisht psikologu, arsimtar\u00ebt, prind\u00ebrit, edukator\u00ebt specialist, rehabilituesit dhe drejtori i shkoll\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cAvokati i popullit konsideron se nevojitet q\u00eb ky nen t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb edhe profesionist\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, sipas nevoj\u00ebs, gj\u00eb me an\u00eb t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs do t\u2019i jepet mund\u00ebsi ligjore p\u00ebrfshirjes s\u00eb logopedit, psikiatrit, punonj\u00ebsit social apo nj\u00eb profesionit tjet\u00ebr, n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb nevoj\u00ebs\/penges\u00ebs s\u00eb f\u00ebmij\u00ebt\u201d, thuhet te mendimi.<\/p>\n<p>Gjithashtu, reagojn\u00eb edhe n\u00eb lidhje me nenin num\u00ebr 16 ku thuhet se \u201cn\u00eb shkollat fillore organizohen qendra p\u00ebr mb\u00ebshtetje t\u00eb edukimit t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve me pengesa n\u00eb zhvillim\u201d.<\/p>\n<p>\u201cKy nen nuk \u00ebsht\u00eb mjaftuesh\u00ebm i qart\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb mjaft preciz dhe \u00ebsht\u00eb konfuz p\u00ebr sa i p\u00ebrket hapjes s\u00eb qendrave p\u00ebr mb\u00ebshtetje si dhe sa i p\u00ebrket rolit q\u00eb do t\u00eb ken\u00eb. Gjegj\u00ebsisht, nuk \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb qart\u00ebsisht n\u00ebse ligji jep mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr hapjen e qendrave t\u00eb reja p\u00ebr mb\u00ebshtetje apo p\u00ebrdoren ekskluzivisht paralelet e ve\u00e7anta t\u00eb shkollave fillore\u201d, thot\u00eb Avokati i popullit.<\/p>\n<p>Sipas Avokatit t\u00eb popullit, ekzistojn\u00eb disa mang\u00ebsi n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si \u00ebsht\u00eb rregulluar \u00e7\u00ebshtja e asistent\u00ebve personal\u00eb dhe edukues te Propozim-ligji, mes tjerash pasi nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktuar se \u00e7far\u00eb kualifikimesh profesionale\/arsimore nevojiten p\u00ebr nj\u00eb asistent t\u00eb arsimuar apo p\u00ebr nj\u00eb asistent personal. Gjithashtu asistent\u00ebve, ai atij arsimor ashtu dhe atij personal, i kufizohet marr\u00ebdh\u00ebnia e pun\u00ebs deri n\u00eb nj\u00eb vit shkollor duke mos e b\u00ebr\u00eb t\u00eb qart\u00eb se \u00e7do vit duhet t\u00eb shpallet thirrje e re publike, apo se kur do t\u00eb shpallet dhe se kur do t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb trajnimi i asistent\u00ebve t\u00eb rinj q\u00eb pranohen.<\/p>\n<p>\u201cNdoshta do t\u00eb rregullohet kjo gj\u00eb me aktin n\u00ebnligjor, pasi ky asistent arsimor apo personal duhet t\u2019i ndihmoj\u00eb f\u00ebmij\u00ebs n\u00eb t\u00eb shprehurit e tij n\u00eb shkoll\u00eb, gjegj\u00ebsisht ta ndihmoj\u00eb t\u2019i kap\u00ebrcej\u00eb barrierat me t\u00eb cilat p\u00ebrballet. Ne theksojm\u00eb q\u00eb kuadri arsimor t\u00eb mos v\u00ebr\u00eb theksin vet\u00ebm mbi asistent\u00ebt arsimor\u00eb dhe personal\u00eb, por ministria t\u00eb punoj\u00eb p\u00ebr edukimin e k\u00ebtij kuadri. Reagojm\u00eb edhe ndaj faktit se p\u00ebrzgjedhja e k\u00ebtyre asistent\u00ebve nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shpallje publike, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se zgjat vet\u00ebm nj\u00eb vit. \u00c7do f\u00ebmij\u00eb me siguri q\u00eb do t\u00eb lidhet me personin e caktuar apo asistentin n\u00eb fjal\u00eb. N\u00ebse nga ligji planifikohet se \u00e7do vit f\u00ebmija do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb asistent t\u00eb ri, pa shpallje dhe gj\u00ebra t\u00eb tjera, at\u00ebher\u00eb problemi \u00ebsht\u00eb i madh. Pyetja \u00ebsht\u00eb \u00e7far\u00eb ndodh kur asistenti arsimor shkon te nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb tjet\u00ebr n\u00eb nj\u00eb shkoll\u00eb tjet\u00ebr? V\u00ebrtet\u00eb pyesim veten n\u00ebse kjo \u00ebsht\u00eb n\u00eb interes m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb f\u00ebmij\u00ebs ose jo?\u201d, thot\u00eb Bajramovska-Mustafa.<\/p>\n<p>Ajo thot\u00eb se letra \u00ebsht\u00eb d\u00ebrguar drejt Trupit koordinativ shtet\u00ebror n\u00eb Qeveri p\u00ebr implementimin e Konvencionit, detyra kryesore e t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb kontributi ndaj rregulativ\u00ebs ligjore n\u00eb \u00e7do aspekt sa i p\u00ebrket krijimit t\u00eb kushteve p\u00ebr nj\u00eb jet\u00eb cil\u00ebsore t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve dhe personave me pengesa n\u00eb zhvillim.<\/p>\n<p>\u201cPresim q\u00eb kur Propozim-ligji t\u00eb shkoj\u00eb n\u00eb Parlament t\u00eb shoq\u00ebrohet me amandmane dhe t\u00eb plot\u00ebsohet me aktet n\u00ebnligjore q\u00eb t\u00eb mos jet\u00eb n\u00eb d\u00ebm t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve\u201d, thot\u00eb Z\u00ebvend\u00ebs avokati i popullit Bajramovska-Mustafa.<\/p>\n<p><strong><em>B. NESTOROSKA<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n\n<div style=\"font-size: 0px; height: 0px; line-height: 0px; margin: 0; padding: 0; clear: both;\"><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avokati i popullit d\u00ebrgoi mendim me propozime dhe konstatime p\u00ebr Propozim-ligjin p\u00ebr arsim fillor drejt ministrit t\u00eb arsimit dhe shkenc\u00ebs [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":93538,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mo_disable_npp":"","inline_featured_image":false},"categories":[3085,3087],"tags":[],"imageURL":"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/IMG_20190327_115114-650x445.jpg","thumbURL":"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/IMG_20190327_115114-250x171.jpg","categoryNames":["Histori t\u00eb parr\u00ebfyera","Maqedonia"],"feature_caption":"N\u00ebse Ligji p\u00ebr arsim fillor, i cili \u00ebsht\u00eb n\u00eb proces parlamentar, miratohet dhe hyn n\u00eb fuqi deri n\u00eb vitin e ardhsh\u00ebm shkollor, ngrihet pyetja: A jemi ne t\u00eb gatsh\u00ebm me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb veprojm\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb inkluzive?, thot\u00eb Zvend\u00ebs avokati i popullit, Vaska Bajramovska-Mustafa. (Foto: K. Popov)","subtitle":"","views":"4522","source":"Shkup, (SAKAMDAKAZAM.MK)","yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v15.0 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>ARSIMI NUK \u00cbSHT\u00cb I GATSH\u00cbM T\u00cb NIS\u00cb ME INKLUZIONIN E F\u00cbMIJ\u00cbVE ME PENGESA N\u00cb ZHVILLIM NGA VITI I RI SHKOLLOR, THOT\u00cb AVOKATI I POPULLIT - \u0421\u0430\u043a\u0430\u043c \u0414\u0430 \u041a\u0430\u0436\u0430\u043c<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/histori-te-parrefyera\/arsimi-nuk-eshte-i-gatshem-te-nise-me-inkluzionin-e-femijeve-me-pengesa-ne-zhvillim-nga-viti-i-ri-shkollor-thote-avokati-i-popullit\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"mk_MK\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ARSIMI NUK \u00cbSHT\u00cb I GATSH\u00cbM T\u00cb NIS\u00cb ME INKLUZIONIN E F\u00cbMIJ\u00cbVE ME PENGESA N\u00cb ZHVILLIM NGA VITI I RI SHKOLLOR, THOT\u00cb AVOKATI I POPULLIT - \u0421\u0430\u043a\u0430\u043c \u0414\u0430 \u041a\u0430\u0436\u0430\u043c\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Avokati i popullit d\u00ebrgoi mendim me propozime dhe konstatime p\u00ebr Propozim-ligjin p\u00ebr arsim fillor drejt ministrit t\u00eb arsimit dhe shkenc\u00ebs [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/histori-te-parrefyera\/arsimi-nuk-eshte-i-gatshem-te-nise-me-inkluzionin-e-femijeve-me-pengesa-ne-zhvillim-nga-viti-i-ri-shkollor-thote-avokati-i-popullit\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u0421\u0430\u043a\u0430\u043c \u0414\u0430 \u041a\u0430\u0436\u0430\u043c\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-07-25T13:20:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/IMG_20190327_115114.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"701\" \/>\n<meta property=\"fb:app_id\" content=\"2407985809428537\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/#website\",\"url\":\"https:\/\/sdk.mk\/\",\"name\":\"\\u0421\\u0430\\u043a\\u0430\\u043c \\u0414\\u0430 \\u041a\\u0430\\u0436\\u0430\\u043c\",\"description\":\"\\u0417\\u0430 \\u0441\\u043b\\u043e\\u0431\\u043e\\u0434\\u043e\\u0443\\u043c\\u043d\\u0438\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/sdk.mk\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"mk-MK\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/histori-te-parrefyera\/arsimi-nuk-eshte-i-gatshem-te-nise-me-inkluzionin-e-femijeve-me-pengesa-ne-zhvillim-nga-viti-i-ri-shkollor-thote-avokati-i-popullit\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"mk-MK\",\"url\":\"https:\/\/sdk.mk\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/IMG_20190327_115114.jpg\",\"width\":1024,\"height\":701},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/histori-te-parrefyera\/arsimi-nuk-eshte-i-gatshem-te-nise-me-inkluzionin-e-femijeve-me-pengesa-ne-zhvillim-nga-viti-i-ri-shkollor-thote-avokati-i-popullit\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/histori-te-parrefyera\/arsimi-nuk-eshte-i-gatshem-te-nise-me-inkluzionin-e-femijeve-me-pengesa-ne-zhvillim-nga-viti-i-ri-shkollor-thote-avokati-i-popullit\/\",\"name\":\"ARSIMI NUK \\u00cbSHT\\u00cb I GATSH\\u00cbM T\\u00cb NIS\\u00cb ME INKLUZIONIN E F\\u00cbMIJ\\u00cbVE ME PENGESA N\\u00cb ZHVILLIM NGA VITI I RI SHKOLLOR, THOT\\u00cb AVOKATI I POPULLIT - \\u0421\\u0430\\u043a\\u0430\\u043c \\u0414\\u0430 \\u041a\\u0430\\u0436\\u0430\\u043c\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/histori-te-parrefyera\/arsimi-nuk-eshte-i-gatshem-te-nise-me-inkluzionin-e-femijeve-me-pengesa-ne-zhvillim-nga-viti-i-ri-shkollor-thote-avokati-i-popullit\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2019-07-25T13:20:44+00:00\",\"dateModified\":\"2019-07-25T13:20:44+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/#\/schema\/person\/737021aeacbe893f7e2c347186c5c7a1\"},\"inLanguage\":\"mk-MK\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/histori-te-parrefyera\/arsimi-nuk-eshte-i-gatshem-te-nise-me-inkluzionin-e-femijeve-me-pengesa-ne-zhvillim-nga-viti-i-ri-shkollor-thote-avokati-i-popullit\/\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/sdk.mk\/#\/schema\/person\/737021aeacbe893f7e2c347186c5c7a1\",\"name\":\"\\u0424\\u0458\\u043e\\u043b\\u0430 \\u0417\\u043b\\u0430\\u0442\\u043a\\u0443\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93810"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=93810"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93810\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/93538"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=93810"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=93810"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sdk.mk\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=93810"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}