Последниот рудник за јаглен во Чешка ќе се затвори на крајот на јануари, со што ќе се стави крај на традицијата стара 250 години и на индустријата која го придвижуваше развојот на тешка индустрија во Централна Европа.

Последните тони се вадат од окна длабоки еден километар во рудникот во Стонава во близина на полската граница, бидејќи ниските цени на јагленот и индустриската и еколошката транзиција во Европа ја намалуваат побарувачката на она што некогаш беше најценетиот ресурс во регионот.

Државната компанија „ОКД“ требаше да се затвори пред три години, но руската инвазија на Украина во 2022 доведе до зголемување на енергетските пазари и му купи на рудникот краткотрајно продолжување.

„Тажно е што рудникот се затвора. Тоа е тешка, но добра работа. Ќе ми недостига“, вели полскиот рудар Гжегож Соболевски, кој размислува да прифати друга работа преку границата во Полска, каде што рудниците сè уште работат.

Рударството во регионот Острава започнало кон крајот на 18. век и го претворило руралниот дел на Хабсбуршката империја во индустриска енклава. Инвеститорите, вклучувајќи го и семејството Ротшилд, финансирале големи индустриски проекти, како што се железници, челичарници и помошна инфраструктура, помагајќи да се привлечат десетици илјади работници.

Индустријата добила уште еден поттик по комунистичката национализација во 1948 година. Во 1980-тите, повеќе од 100.000 рудари работеле во сливот, а „ОКД“ произведувала до 25 милиони метрички тони годишно. Голем дел од тој свет се распаднал по 1989 година, кога тешката индустрија од комунистичката ера почнала да пропаѓа, а рудниците се затворале еден по еден и десетици илјади рудари ги загубиле своите средства за живот.

До октомври, „ОКД“ ископала само 1,1 милион тони во 2025 и го намалила бројот на вработени на 2.300, а уште 1.550 ќе бидат отпуштени во наредните месеци.