САД и Данска објавија договор за безбедноста на Гренланд, со што се решава дипломатскиот спор предизвикан од заканите на Доналд Трамп дека ќе го преземе островот со сила. Трамп изјави дека договорот ќе им овозможи на САД да имаат трајна контрола врз безбедноста и сите други потреби на Гренланд.

Данската премиерка Мете Фредериксен изјави дека договорот ја зајакнува безбедноста во Арктикот и во областа на Северниот Атлантик, но не се осврна на конкретните детали од договорот што Трамп ги спомена во објава на социјалните мрежи.

Договорот уследи по повеќемесечните закани на Трамп дека ќе го преземе Гренланд поради загриженост за националната безбедност, при што се повикуваше на неговите стратешка положба и минерално богатство.

„Договорот не претставува никаков трошок за САД и ќе им овозможи да го направат она што е неопходно за да се обезбеди и одбрани безбедноста на Гренланд. Договорот вклучува одредба според која ниту еден противник на САД не може да одржува воено присуство на Гренланд, ниту, пак, да прави чувствителни инвестиции на Гренланд без наше писмено одобрение“, кажа Трамп.

Фредериксен потврди дека договорот ќе биде потпишан на Генералното собрание на Обединетите нации следната недела.

„Договорот ја зајакнува нашата заедничка безбедност во регионот на Арктик и Северен Атлантик и истовремено ги признава суверенитетот и територијалниот интегритет на Кралството и правото на народот на Гренланд на самоопределување“, рече таа.

„Задоволство е што склучуваме договор кој ја осигурува и зајакнува безбедноста на Гренланд, Данска и САД. Договорот ги уважува интересите на Гренланд и нашето место во меѓународната соработка. Тој е во интерес на сите нас“, изјави претседателот на владата на Гренланд, Јенс-Фредерик Нилсен.

Откако се врати во Белата куќа, Трамп се обидуваше да ја купи или анектира оваа данска територија богата со минерали, тврдејќи дека е ранлива на странски влијанија, вклучувајќи ги Русија и Кина. Американскиот државен секретар Марко Рубио го опиша договорот како историски и огромна победа за САД.

Досега не е објавен текст на договорот. Еден функционер на Стејт департментот кажа дека договорот ќе продолжи да важи дури и ако Гренланд во иднина стане независна држава.

„Според договорот, САД ќе имаат право еднострано да градат дополнителни воени објекти, без потреба од одобрение од Гренланд или Данска. Договорот вклучува права за траен пристап, стационирање и прелети“, изјави тој.

САД веќе имаат повеќе од 100 војници трајно стационирани во својата база Питуфик на северозападниот крај на територијата.