Иранскиот претседател Масуд Пезешкијан рече дека новиот Совет на водачи „ја започнал својата работа“ по убиството на врховниот водач ајатолахот Али Хамнеи во американските и израелските напади. Пезешкијан го даде коментарот во претходно снимена порака емитувана на иранската државна телевизија.

Советот е составен од актуелниот претседател на Иран, шефот на судството на земјата и член на Советот на чувари избран од Советот за целесообразност на Иран, кој го советува врховниот водач и решава спорови со парламентот. Реформистичкиот претседател Пезешкијан е еден од тројцата функционери во Советот, во кој се и тврдокорниот врховен судија Голамхосеин Мохсени Еџеи и ајатолахот Али Реза Арафи.

Упатените во Иран велат дека владејачкиот естаблишмент веднаш ќе се обиде да именува наследник на Хамнеи за да сигнализира стабилност и континуитет. Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Арагчи, изјави дека по смртта на Хамнеи, нов врховен водач може да биде избран за „ден или два“.

Според Уставот на Иран, врховниот водач го назначува Собранието на експерти, свештеничко тело од 88 члена и мора да го избере што е можно поскоро. Засега, телото кое е задолжено да ја исполнува улогата додека Собранието на експерти не избере нов лидер е Советот на водачи.

Панелот е составен целосно од шиитски свештеници кои се избираат на секои осум години и чии кандидатури се одобрени од Советот на чувари, контролорот на Уставот на Иран. Тоа тело е познато по дисквалификацијата на кандидати на разни избори во Иран, а Собранието на експерти не е исклучок. Советот на чувари му забрани на поранешниот ирански претседател Хасан Рохани, релативно умерен чија администрација го склучи нуклеарниот договор од 2015 со светските сили, да се кандидира за Собранието на експерти во март 2024.

Врховниот водач ја има крајната моќ, дејствувајќи како врховен командант на вооружените сили и одлучувајќи за насоката на надворешната политика, дефинирана во голема мера од конфронтацијата со САД и Израел. Свештеничките размислувања за наследувањето и махинациите околу тоа се одвиваат далеку од очите на јавноста, што го отежнува проценувањето кој може да биде главен кандидат. Еден од синовите на Хамнеи, Моџтаба, 56-годишен шиитски свештеник, е потенцијален кандидат, иако никогаш не бил на владина функција.

Но, преносот од татко на син во случај на врховен водач би можел да предизвика гнев, не само кај Иранците кои веќе се критични кон клерикалното владеење, туку и кај поддржувачите на системот. Некои може да го сметаат за неисламски и во согласност со создавањето нова, религиозна династија по падот на владата на поддржана од САД на шахот Мохамед Реза Пахлави во 1979.

Има само уште еден пренос на власта во канцеларијата на врховниот водач на Иран, главниот носител на одлуки од Исламската револуција во земјата во 1979 година. Во 1989 година, великиот ајатолах Рухолах Хомеини почина на 86-годишна возраст, откако беше фигура на револуцијата и го водеше Иран низ неговата осумгодишна војна со Ирак. Оваа транзиција сега доаѓа откако Израел започна 12-дневна војна против Иран во јуни 2025.

Трамп и израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху вера им кажаа на Иранците да ја искористат ретката шанса да ги соборат своите свештенички лидери. Сепак, експертите велат дека смртта на Хамнеи не мора нужно да значи крај на вкоренетото свештеничко владеење на Иран или моќта на елитната Револуционерна гарда врз населението.