Откако Полска влезе во Европската Унија во 2004 година, стотици илјади нејзини граѓани заминаа на запад, а Велика Британија беше најпосакуваната дестинација, но денес трендот е целосно променет и сè повеќе Полјаци се враќаат во татковината.

Според податоците на британската Канцеларија за национална статистика, во годината заклучно со декември 2025, околу 19.000 Полјаци ја напуштиле Велика Британија, додека пристигнале само 6.000. По 2021 година, бројот на Полјаци кои си заминуваат од Британија е најмалку двојно поголем од оние што се доселуваат. Додека во 2017 година во Велика Британија живееле нешто повеќе од еден милион полски државјани, Полскиот економски институт проценува дека на крајот од минатата година нивниот број паднал на околу 738.000.

Поранешниот полски амбасадор во Велика Британија, Пјотр Вилчек, објаснува дека економската пресметка која порано го правела заминувањето на запад логичен избор повеќе не важи, бидејќи Полска станала земја во која младите можат да напредуваат без да се иселуваат.

Економските показатели ја потврдуваат оваа промена. Според Евростат, стапката на невработеност во Полска во септември изнесувала 3,3 отсто, што е меѓу најниските во ЕУ, наспроти 4,7 отсто во Велика Британија. Иако просечната месечна плата во Британија од околу 2.700 фунти сè уште е повисока од полскиот просек од 1.500 фунти, разликата значително се намалила. Податоците на Меѓународниот монетарен фонд покажуваат дека полската економија речиси двојно се зголемила во последните две децении и била единствената во ЕУ што избегнала рецесија за време на финансиската криза, додека британскиот реален БДП по глава на жител пораснал за само 15 отсто. Прилагоден според куповната моќ, полскиот БДП по глава на жител скокнал од две третини од британскиот пред десет години на над 80 отсто денес, а ММФ предвидува дека двете земји речиси ќе се изедначат до 2031 година.

Професорот на Универзитетот Козмински во Варшава и автор на книгата Шампион на европскиот раст, Марчин Пјатковски, оценува дека Полска ја надминува Велика Британија според приходите, квалитетот на живот и задоволството на граѓаните. Тој вели дека кога ќе се земат предвид значително пониските трошоци за живот во Полска, од кирии до секојдневни услуги, разликата во куповната моќ е толку мала што останувањето во Британија тешко се оправдува, особено откако реалните полски плати изразени во фунти пораснале за повеќе од половина по пандемијата. Пјатковски додава дека извозот сочинува околу половина од полскиот БДП, во споредба со 30 отсто во Велика Британија според Светската банка, а европските фондови ѝ овозможиле на Полска да изгради речиси 5.000 километри автопати за две децении и да планира мрежа на брзи пруги во следните десет години.

Дополнителен поттик за враќање е владината мерка воведена во 2022 година, со која повратниците во првите четири години по враќањето се ослободени од данок на доход за првите 85.528 полски злоти, односно околу 16.944 фунти годишно. Истото даночно ослободување важи и за странски државјани кои ќе се преселат во Полска, како и за сите вработени под 26-годишна возраст.

Меѓу оние што се вратиле е и 43-годишниот Роман Кох, кој во 2005 година заминал во Лондон на летна работа, а останал повеќе од една деценија, работејќи како електричар во Велс и водејќи сопствена фирма во Хемпшир. По престојот во Холандија, во 2021 година со сопругата Ана и трите деца се вратил во Вроцлав, каде што програмира осветлување за автопати и стадиони. Кох вели дека се вратиле за да се грижат за своите семејства, но и затоа што сметаат дека Полска е побезбедна и нуди подобри училишта, а многу иселеници ги продаваат отплатените куќи во Британија и со заштедата започнуваат нов живот дома.

Слично искуство споделува и 36-годишниот Лукаш Ступка, кој во 2011 година заминал да студира фудбалски менаџмент во Саутемптон, но се вратил откако добил понуда да работи на кандидатурата на Краков за Зимските олимписки игри за плата два до три пати повисока од онаа што би ја добил во Англија. Ступка, кој денес е спортски директор на прволигашкиот фудбалски клуб Висла Плоцк, вели дека многу негови пријатели се вратиле од Британија бидејќи за истите работни места заработуваат повеќе во Полска, ги одбиваат понудите од странство, а благодарение на поволните станбени кредити и растот на платите купуваат сопствени куќи и станови.

Сепак, Полска се соочува и со сериозен демографски предизвик поради стареењето на населението. Според Полскиот економски институт, земјата би можела да загуби повеќе од два милиони работници до 2035 година поради пензионирање, што е една осмина од сегашната работна сила, а стапката на наталитет изнесува околу 1,1 дете по жена, наспроти 1,4 во Велика Британија, поради што привлекувањето на иселениците назад останува клучно за одржување на економскиот раст.